Mieczysław Szpakiewicz
Biografia
Urodzony w Sandomierzu Mieczysław Szpakiewicz był synem Wacława i Marii z domu Jaroszyńskiej. Ukończył gimnazjum w rodzinnym mieście i studiował farmację na Uniwersytecie Kazańskim, po czym pobierał nauki w szkole dramatycznej. Jego debiut aktorski miał miejsce 29 stycznia 1913 w Teatrze Polskim w Warszawie, gdzie zagrał Niewolnika Mammei w sztuce Irydion. Następnie występował w Płocku, a w latach 1914–1916 był aktorem Teatru Polskiego w Kijowie. Grał także w Studium Teatralnym Stanisławy Wysockiej w Kijowie oraz w zespole Teatru Reduta.
Od 15 sierpnia 1915 jego żoną była Michalina Tenderenda (pseudonim Jasińska), również aktorka. W kwietniu 1918 współorganizował z Marianem Brokowskim-Brykiem polski teatr objazdowy, który objeżdżał miasta ukraińskie. Po powrocie do Warszawy w latach 1919–1921 grał w Teatrze Rozmaitość oraz w Teatrze Reduta. Współtworzył Związek Artystów Scen Polskich i został członkiem jego zarządu głównego w latach 1919–1920. Uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej w 1920 roku, w której został ranny. Wykładał na kursach instruktorskich Związku Teatrów Ludowych i w szkole dramatycznej Stanisławy Wysockiej.
W 1921 został mianowany dyrektorem Teatru Narodowego w Toruniu i pełnił tę funkcję do sierpnia 1924. Następnie pracował w Teatrze Polskim w Poznaniu (1924–1926), Teatrze Miejskim w Łodzi (1926–1928) i współorganizował Placówkę Żywego Słowa, prowadzoną przez A. i J. Górskich, która występowała w miastach polskich i wynajmowała Pomorską Warszawy lokal, otwierając później Ateneum. Z powodów finansowych letnią 1929 zespół uległ likwidacji, a Szpakiewicz objął stanowisko dyrektora Teatru Polskiego w Katowicach. W latach 1931–1938 kierował Teatrem Miejskim w Wilnie, a w kolejnych latach 1938–1939 Teatrem Miejskim we Lwowie.
Publikował w dziedzinie teatru i prowadził odczyty. Dokonał przekładu dwóch książek Siergieja Wołkońskiego: Człowiek wyrazisty (1920) i Słowo wyraziste (1925). Po wybuchu II wojny światowej powrócił do Wilna, gdzie stworzył Teatr Mały. Został aresztowany przez Gestapo. Po ataku Niemiec na ZSRR przez pewien czas pracował jako aptekarz. Po drugim zatrzymaniu przez Niemców w połowie 1943 roku był przetrzymywany jako zakładnik, a następnie skierowany do obozu ciężkich robót pod Kownem. W ramach tajnego nauczania wykładał w konspiracyjnej szkole dramatycznej. Po nadejściu frontu wschodniego i wkroczeniu Armii Czerwonej do Wilna organizował reaktywację tamtejszego polskiego teatru. Od marca 1944 do kwietnia 1945 piastował funkcję kierownika artystycznego i reżysera Polskiego Teatru Dramatycznego w Wilnie i organizował w tym mieście Studio Dramatyczne. Na początku maja 1945 wrócił do Torunia, gdzie wraz z żoną zamieszkał przy ulicy Adama Mickiewicza 28 i zmarł 26 czerwca 1945. Został pochowany na Cmentarzu przy ul. Józefa Wybickiego w Toruniu.
Stanisław Ignacy Witkiewicz zadedykował Mieczysławowi Szpakiewiczowi dramat pt. Matkaz 1924 roku.