ESA otworzy centrum technologiczne w Warszawie. Polska wzmacnia pozycję w kosmosie

Warszawa zyska centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej

Europejska Agencja Kosmiczna uruchomi w Warszawie centrum technologiczne. To decyzja, która po raz pierwszy wyprowadza jedną z placówek ESA poza grono państw założycieli organizacji. Polska stanie się tym samym jednym z europejskich krajów posiadających formalne centrum tej instytucji. Premier Donald Tusk wskazał, że jest to ważny moment dla kraju i jego ambicji technologicznych.

Szef rządu podkreślił też, że Polska jako pierwszy kraj na wschodniej flance Unii Europejskiej uzyska taką formę współpracy z ESA. W praktyce oznacza to większą obecność europejskiego sektora kosmicznego w Warszawie i silniejsze powiązanie Polski z projektami rozwijanymi na poziomie kontynentalnym. Obecnie ESA ma placówki w Niemczech - dwie, a także w Holandii, Włoszech, Hiszpanii, Belgii i Wielkiej Brytanii.

„Polska jest czempionem Europy, jeśli chodzi o inwestowanie w kosmos i przyszłość”

Donald Tusk, premier

„Polska będzie jednym z europejskich krajów, w których ESA będzie miała jedno ze swoich centrów. To pierwszy kraj na wschodniej flance Unii Europejskiej, który będzie miał możliwość takiej sformalizowanej współpracy”

Donald Tusk, premier

Warszawskie centrum będzie pierwszym ośrodkiem ESA powstającym poza granicami państw-sygnatariuszy konwencji o utworzeniu agencji. To nadaje tej decyzji znaczenie organizacyjne i polityczne. Dla polskich instytucji, firm oraz ośrodków badawczych oznacza to łatwiejszy dostęp do współpracy z europejskim sektorem kosmicznym i większą szansę na udział w projektach technologicznych.

Bezpieczeństwo i technologie dual-use w centrum nowych zadań

Nowy ośrodek ESA w Warszawie ma koncentrować się na bezpieczeństwie oraz technologiach o podwójnym zastosowaniu, czyli takich, które mogą służyć zarówno celom cywilnym, jak i wojskowym. W praktyce chodzi o rozwiązania wykorzystywane w infrastrukturze, komunikacji, obserwacji i systemach wsparcia państwa. Centrum ma też rozwijać narzędzia przydatne w zarządzaniu kryzysowym.

Zakres prac ma obejmować technologie wzmacniające zdolność Europy do przewidywania zagrożeń, reagowania na nie i odbudowy po kryzysach. To ważne nie tylko dla instytucji państwowych, ale także dla zwykłych obywateli, bo takie systemy wpływają na szybkość ostrzegania, organizację pomocy i odporność infrastruktury. W tym obszarze kosmos łączy się z codziennym bezpieczeństwem, usługami publicznymi i ochroną kluczowych zasobów.

„Sukcesy Polski w kosmosie to również sukcesy Europy w kosmosie. Polska jest jednym z liderów, jeżeli chodzi o takie obszary jak: inwestycje w bezpieczeństwo, przemysł obronny, ale również przemysł kosmiczny. Przemysł kosmiczny i obronny są ze sobą bardzo blisko związane. Jednego nie da się robić skutecznie bez drugiego i vice versa”

Josef Aschbacher, dyrektor generalny ESA

Premier Donald Tusk zwrócił uwagę, że rola Polski polega dziś także na łączeniu europejskich działań w taki sposób, aby Europa mogła skutecznie rywalizować ze Stanami Zjednoczonymi i Chinami w rozwoju technologii kosmicznych. W jego ocenie kwestia suwerenności europejskiej wiąże się bezpośrednio z utrzymaniem konkurencyjności w kosmosie. To oznacza, że centrum w Warszawie ma znaczenie wykraczające poza samą administrację agencji.

„Jeśli naprawdę myślimy serio o polskiej suwerenności, o europejskiej suwerenności, to Europa nie może pozostać w tyle za Stanami Zjednoczonymi, a szczególnie za Chinami, jeśli chodzi możliwości eksplorowania kosmosu z korzyścią też dla ludzi”

Donald Tusk, premier

Rekordowe pieniądze, nowe miejsca pracy i wsparcie dla firm

Rząd wiąże decyzję o centrum ESA z rosnącymi inwestycjami w polski sektor kosmiczny. Według przekazanych informacji Polska w latach 2023–2025 zwiększyła swoją składkę do Agencji dziesięciokrotnie. Na lata 2026–2028 wkład finansowy na programy opcjonalne został podwojony i wynosi 550 mln euro, czyli ponad 2 mld zł.

Programy opcjonalne obejmują między innymi rozwój usług opartych na danych satelitarnych oraz robotykę. Dla przedsiębiorstw oznacza to większy popyt na technologie, usługi analityczne i rozwiązania powiązane z sektorem kosmicznym. Dla pracowników i absolwentów kierunków technicznych oznacza to więcej możliwości udziału w projektach badawczych, produkcyjnych i wdrożeniowych.

„Każde euro zainwestowane w sektor kosmiczny zwraca się sześcio- lub siedmiokrotnie, więc jest to dobra inwestycja w polską gospodarkę”

Andrzej Domański, minister finansów i gospodarki

Minister Andrzej Domański zapowiedział też uruchomienie przez Grupę PFR funduszu o wartości 500 mln zł, który ma wspierać inwestycje w przedsiębiorstwa sektora kosmicznego. Równolegle Bank Gospodarstwa Krajowego przygotuje specjalną linię finansowania dla samorządów. Ma ona służyć rozwojowi infrastruktury związanej z sektorem kosmicznym w wybranych miastach. W praktyce chodzi o pieniądze na otoczenie dla firm, zaplecze techniczne oraz projekty, które mogą przyciągać kolejne inwestycje.

Polska jako rosnący ośrodek europejskiej gospodarki kosmicznej

Polska jest obecnie najszybciej rozwijającą się gospodarką w Europie, a rząd wskazuje sektor kosmiczny jako jeden z nowych motorów wzrostu. Według przekazanego przekazu państwo konsekwentnie inwestuje w obszary, które mają podtrzymać tempo rozwoju gospodarczego. Kosmos ma w tym układzie znaczenie nie tylko prestiżowe, ale też przemysłowe i finansowe.

Nowe centrum ESA w Warszawie ma wspierać rozwój technologii, które mogą być wykorzystywane w administracji publicznej, transporcie, ochronie infrastruktury, badaniach i obronności. Dla obywateli oznacza to perspektywę lepszych usług opartych na danych satelitarnych, sprawniejszego reagowania w sytuacjach kryzysowych i większej liczby specjalistycznych miejsc pracy. Dla firm to większa szansa na wejście do europejskich łańcuchów dostaw i udział w projektach o wysokiej wartości technologicznej.

Premier poinformował również, że jednym z celów ESA jest budowa pierwszego polskiego statku kosmicznego. Ma on dawać większe możliwości transportu między Ziemią a satelitami, ich serwisowania oraz tankowania. To zapowiedź kierunku, w którym polski udział w sektorze kosmicznym ma wykraczać poza same zakupy technologii i obejmować własne rozwiązania inżynieryjne.

• 2023–2025 - Polska dziesięciokrotnie zwiększyła składkę do ESA
• 2026–2028 - wkład na programy opcjonalne wynosi 550 mln euro, czyli ponad 2 mld zł
• 500 mln zł - wartość funduszu PFR dla firm sektora kosmicznego
• 2 placówki ESA działają obecnie w Niemczech
• 7 państw ma dziś placówki ESA poza Warszawą: Niemcy, Holandia, Włochy, Hiszpania, Belgia, Wielka Brytania i przyszła Polska